Güney Kafkasya'da Değişen Dengeler: Lavrov'dan Barış Vurgusu, Gözler Washington Anlaşmasında

Moskova/Erivan/Bakü - Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Ermeni mevkidaşı Ararat Mirzoyan ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde, Erivan ve Bakü arasında istikrarlı ve kalıcı bir barışın tesis edilmesinin Moskova için önemini bir kez daha vurguladı. Bu görüşme, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arabuluculuğunda Beyaz Saray'da imzaladıkları tarihi barış anlaşmasının hemen ardından gelmesiyle dikkat çekti. Rusya Dışişleri Bakanlığı, üçlü anlaşmalar zemininde bölgede kapsamlı normalleşmeye yardımcı olmaya hazır olduklarını yinelerken, Kafkasya'da diplomatik dengelerin yeniden şekillendiği bir döneme girildi.

Lavrov-Mirzoyan Görüşmesinin Detayları ve Moskova'nın Mesajı

Rusya Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan resmi açıklamaya göre, Lavrov ve Mirzoyan arasındaki telefon görüşmesinde ana gündem maddesi, Paşinyan ve Aliyev'in Washington'da imzaladığı barış anlaşmasının ayrıntıları oldu. Bakan Lavrov'un, Rusya, Azerbaycan ve Ermenistan liderleri arasında daha önce imzalanan 9 Kasım 2020 tarihli ateşkes ve sonraki üçlü bildirilerin önemine atıfta bulunarak, Erivan ile Bakü arasında istikrarlı bir barışın bu çerçevede sağlanması gerektiğini belirttiği kaydedildi.

Açıklamada, Moskova'nın iki ülke arasındaki ilişkilerin "kapsamlı bir şekilde normalleşmesine" yönelik sürece olan desteğinin altı çizildi. Bu ifade, Rusya'nın bölgedeki geleneksel arabulucu rolünü sürdürme ve ABD öncülüğündeki yeni sürece temkinli yaklaştığı şeklinde yorumlandı. Moskova, kendi garantörlüğündeki anlaşmaların hala geçerli ve barışın temeli olduğunu hatırlatarak, bölgedeki nüfuzunu koruma niyetini ortaya koydu.

Tarihi Washington Anlaşması ve Bölgesel Yankıları

Lavrov-Mirzoyan görüşmesinin arka planını oluşturan en önemli gelişme, Paşinyan ve Aliyev'in Beyaz Saray'da attığı imzalar oldu. On yıllardır devam eden düşmanlığı sona erdirmeyi amaçlayan bu anlaşma, uluslararası kamuoyunda bir "dönüm noktası" olarak nitelendirildi. Anlaşma, sadece iki ülke arasındaki ilişkileri değil, aynı zamanda Güney Kafkasya'daki jeopolitik dinamikleri de derinden etkileme potansiyeli taşıyor.

Anlaşmanın en somut çıktılarından biri, Azerbaycan'ı Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'ne bağlayacak yeni bir ulaşım koridorunun kurulmasını öngörmesi. ABD'nin geliştirme haklarına sahip olacağı bu koridor, bölgedeki ticaret ve lojistik ağlarını yeniden şekillendirebilir.

Tarafların ve Bölgesel Güçlerin Tepkileri

• Ermenistan ve Azerbaycan: Her iki ülkede de anlaşmaya yönelik tepkiler karışık. Barış umudunu dile getiren kesimlerin yanı sıra, özellikle Ermenistan'da bazı çevreler anlaşmanın şartlarına ve verilen tavizlere şüpheyle yaklaşıyor. Azerbaycan'da ise genel olarak daha olumlu bir hava hakim.

• Rusya: Moskova, barış anlaşmasını memnuniyetle karşıladığını belirtse de, sürecin ABD'nin kontrolüne geçmesinden duyduğu rahatsızlığı diplomatik bir dille ifade ediyor. Lavrov'un açıklamaları, Rusya'nın kendi formatındaki müzakereleri ve anlaşmaları ön planda tutma çabasının bir yansıması olarak görülüyor.

• İran: Anlaşma kapsamında kurulacak yeni ulaşım koridoruna en sert tepkiyi gösteren ülkelerden biri İran oldu. Tahran, bu koridorun kendi kuzey sınırındaki jeopolitik dengeyi bozacağını ve bölgesel istikrarsızlığa yol açabileceğini savunuyor.

• Türkiye: Türkiye, Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki normalleşme sürecini başından beri destekliyor ve varılan anlaşmayı bölgesel istikrar için önemli bir adım olarak değerlendiriyor.

Güney Kafkasya'da barışa yönelik atılan bu tarihi adım, bölgede yeni bir dönemin habercisi niteliğinde. ABD'nin artan diplomatik angajmanı, Rusya'nın geleneksel rolünü sorgulatırken, Erivan ve Bakü yönetimleri zorlu bir uygulama süreciyle karşı karşıya. Lavrov'un Mirzoyan'a verdiği mesajlar, Moskova'nın bu yeni denklemde kenarda kalmayacağını ve kendi çıkarları doğrultusunda sürece müdahil olmaya devam edeceğini gösteriyor. Önümüzdeki dönemde, Washington ve Moskova arasındaki diplomatik rekabetin ve bölgesel güçlerin pozisyonlarının, barış anlaşmasının kaderini belirlemede kritik bir rol oynaması bekleniyor.