Türkiye'de Uçuşlarda Powerbank Kullanımına Yasak: İşte Bilmeniz Gerekenler

Türkiye'de sivil havacılıkta yeni bir dönem başladı. Artan uçuş güvenliği endişeleri doğrultusunda, Türk Hava Yolları (THY), Pegasus ve ardından AJet, uçak kabinlerinde powerbank (taşınabilir şarj cihazı) kullanımını yasakladı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın tavsiyesiyle hayata geçirilen bu yeni düzenleme, lityum-iyon bataryaların oluşturabileceği potansiyel riskleri en aza indirmeyi amaçlıyor. Peki, bu yasak yolcular için ne anlama geliyor ve kurallar tam olarak neleri içeriyor?

Yasağın Arkasındaki Neden: Uçuş Güvenliği Önceliği

Bu yeni düzenlemenin temelinde, lityum-iyon bataryaların yapısından kaynaklanan güvenlik riskleri yatıyor. Bu bataryalar, hasar gördüklerinde, ezildiklerinde veya kısa devre yaptıklarında "termal kaçak" (thermal runaway) olarak bilinen, kontrolsüz bir ısınma reaksiyonuna girebilirler. Bu durum, potansiyel olarak yangın riskine yol açabilmektedir.

Kararı tetikleyen somut olay ise yakın zamanda yaşanan bir hadise oldu. İstanbul-Seul seferini yapan bir yolcu uçağında, bir yolcunun powerbank'ini koltuk arasına düşürmesi ve cihazın çıkarılamaması üzerine, kaptan pilot güvenlik prosedürleri gereği uçağı İstanbul'a geri döndürme kararı aldı. Bu olay, koltuk mekanizmalarının hareketleri sırasında sıkışabilecek bir powerbank'in ne tür bir risk oluşturabileceğini gözler önüne serdi. Bunun üzerine Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) aracılığıyla havayolu şirketlerine uçuş sırasında powerbank kullanımının yasaklanması yönünde tavsiyede bulundu.

Yeni Kurallar: Taşımak Serbest, Kullanmak Yasak

Yolcuların en çok merak ettiği konu ise powerbank'lerin uçağa alınıp alınamayacağı. Yeni düzenleme, powerbank'lerin uçağa alınmasını tamamen yasaklamıyor; ancak kullanımına ve taşınma şekline net kurallar getiriyor.

Temel Kural: Powerbank'ler, yalnızca kabin bagajında (el çantasında) taşınabilir. Güvenlik riski nedeniyle kargo bölümüne verilen (check-in) bagajlara konulması kesinlikle yasaktır. Uçuş sırasında ise bu cihazların çıkarılıp telefon, tablet gibi cihazları şarj etmek için kullanılmasına izin verilmemektedir.

Havayollarının açıkladığı ve uluslararası standartlarla uyumlu olan kurallar ise powerbank'lerin kapasitelerine göre şöyle şekilleniyor:

• 100 Watt-saat (Wh) Altındakiler: Kapasitesi 100 Wh'ye kadar olan standart powerbank'ler, yedek bataryalar ve elektronik sigaralar, herhangi bir özel izne gerek olmaksızın kabin bagajında taşınabilir. Ancak uçuş boyunca kapalı tutulmalı ve kullanılmamalıdır.

• 100-160 Watt-saat (Wh) Arasındakiler: Kapasitesi 100 Wh ile 160 Wh arasında olan daha güçlü powerbank'ler için yolcunun seyahat öncesinde ilgili havayolu şirketinden onay alması gerekmektedir. Onay alınsa dahi bu cihazlar da sadece kabin bagajında taşınabilir ve uçuşta kullanılamaz.

• 160 Watt-saat (Wh) Üzerindekiler: Kapasitesi 160 Wh'yi aşan lityum bataryalı cihazların yolcu beraberinde uçağa alınmasına izin verilmemektedir. Bu tür yüksek kapasiteli bataryalar, ancak özel koşullar ve izinler dahilinde kargo olarak taşınabilir.

Küresel Havacılıkta Lityum Batarya Kuralları

Türkiye'de atılan bu adım, aslında Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) ve Avrupa Birliği Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA) gibi küresel otoritelerin belirlediği güvenlik standartlarının bir yansımasıdır. Bu kuruluşlar, uzun süredir lityum-iyon bataryaların potansiyel tehlikelerine dikkat çekerek, bu cihazların daima kabin bagajında ve kısa devreye karşı korunmuş bir şekilde taşınmasını zorunlu kılmaktadır. Türkiye'deki havayollarının getirdiği uçuş sırasında "kullanım yasağı" ise bu güvenlik önlemlerini bir adım daha ileri taşıyan proaktif bir uygulama olarak öne çıkıyor.

Yolcuların seyahatleri öncesinde powerbank'lerinin Watt-saat (Wh) değerini kontrol etmeleri ve havayolu şirketlerinin bagaj kurallarını incelemeleri, sorunsuz bir yolculuk için büyük önem taşımaktadır.