Tarihi Zirve Alaska'da Başladı: Putin ve Trump'ın Gündeminde Ukrayna Var

Tüm dünyanın gözlerini çevirdiği Alaska'da, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve ABD Başkanı Donald Trump arasındaki kritik zirve başladı. Liderleri taşıyan uçakların aynı anda Elmendorf-Richardson Askeri Üssü'ne inmesinin ardından ikili, zirvenin başlangıcını simgeleyen ilk fotoğraf için kameraların karşısına geçti. Trump'ın ikinci başkanlık dönemindeki ilk yüz yüze görüşme olma özelliği taşıyan bu buluşma, küresel siyasetteki en karmaşık sorunların ele alınacağı bir platform olarak görülüyor.

Zirvenin Kritik Katılımcıları: Masada Kimler Var?

Görüşmelerin ciddiyetini ve kapsamını, her iki ülkenin de zirveye getirdiği üst düzey delegasyonlar gözler önüne seriyor. Liderlerin baş başa yapacağı görüşmenin ardından, her iki taraftan beşer temsilcinin katılacağı heyetler arası toplantılara geçilecek.

Rusya Delegasyonu:

• Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov

• Devlet Başkan Yardımcısı Yuri Uşakov

• Savunma Bakanı Andrey Belousov

• Maliye Bakanı Anton Siluanov

• Rusya Doğrudan Yatırım Fonu (RDIF) Başkanı Kirill Dmitriyev

ABD Delegasyonu:

• Dışişleri Bakanı Marco Rubio

• Maliye Bakanı Scott Bessent

• Ticaret Bakanı Howard Lutnick

• CIA Direktörü John Ratcliffe

• Özel Temsilci Steven Witkoff

Masadaki Ana Gündem: Ukrayna ve Ötesi

Kremlin yetkililerinin daha önce yaptığı açıklamalara göre, zirvenin ana ve en acil gündem maddesini Ukrayna krizinin çözümü oluşturuyor. Rusya Devlet Başkan Yardımcısı Yuriy Uşakov, görüşmelerin merkezinde bu konunun olacağını teyit etti.

Bununla birlikte, masadaki konular Ukrayna ile sınırlı değil. Liderlerin ayrıca küresel barış ve güvenlik, silah kontrolü anlaşmalarının geleceği, Arktik'te potansiyel ortak araştırmalar ve güncel uluslararası ve bölgesel meseleleri de kapsamlı bir şekilde ele alması bekleniyor.

Rusya'nın Haziran 2024'te sunduğu ve şu koşulları içeren barış teklifi, görüşmelerin temel referans noktalarından biri olarak kabul ediliyor:

• Ukrayna birliklerinin Rusya'nın ilhak ettiği bölgelerden çekilmesi.

• Kiev'in NATO'ya katılma hedefinden vazgeçmesi.

• Ukrayna'nın tarafsız, bağlantısız ve nükleersiz bir statü benimsemesi.

• "Demilitarizasyon ve denazifikasyon" süreçlerinin uygulanması.

• Rusya'ya yönelik tüm uluslararası yaptırımların kaldırılması.

Liderlerden ve Uzmanlardan Beklentiler Ne Yönde?

Zirve öncesi yapılan açıklamalar, beklentilerin yüksek ancak temkinli olduğunu gösteriyor. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, zirve sonrası herhangi bir resmi belge imzalanmasının planlanmadığını, ancak liderlerin varılacak mutabakatları ortak basın toplantısında duyuracaklarını belirtti. Peskov ayrıca, iki liderin de diyalog yoluyla çözüm için ortak bir "siyasi iradeye" sahip olduğunu vurguladı.

Başkan Trump ise zirveyi stratejik bir "satranç hamlesi" olarak nitelendirerek, bu görüşmenin bir sonraki aşama için zemin hazırlayacağını ifade etti. Trump, nihai hedefinin Putin ve Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy'i de içerecek üçlü bir görüşme olduğunu açıkladı.

Uluslararası analistler, bu zirveyi şimdiden "tarihi" olarak nitelendiriyor. Görüşmelerden çıkabilecek olumlu sonuçlar arasında, bazı ABD yaptırımlarının kaldırılması ve iki ülke arasında doğrudan uçuşların yeniden başlatılması gibi somut adımlar olabileceği konuşuluyor.

Uluslararası Yankılar: Destek ve Temkinli Yaklaşımlar

Alaska Zirvesi, küresel güçler tarafından farklı şekillerde karşılandı. Çin, Hindistan ve Türkiye gibi ülkeler zirveye olumlu yaklaştıklarını belirtirken, Avrupa ve Ukrayna'dan daha temkinli açıklamalar geldi.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Ukrayna'da önceliğin acil bir ateşkes olması gerektiğini belirtirken, Kiev'in uzun vadeli güvenlik garantilerine ihtiyaç duyduğunu ve Batı'nın bu desteği sağlaması gerektiğini vurguladı. Polonya Başbakanı Donald Tusk ise Trump'ın Avrupa'nın pozisyonunu anladığı yönünde bir izlenim edindiğini dile getirdi.

Rusya Dışişleri Bakanlığı ise Avrupa'nın çabalarını "pratikte önemsiz" olarak nitelendirerek, bu ülkelerin Moskova ve Washington'un girişimlerini sabote etmeye çalıştığını öne sürdü.

Zirve Mekânı Neden Alaska?

Zirve mekânı olarak Alaska'nın seçilmesi sembolik bir anlam taşıyor. Rusya Devlet Başkan Yardımcısı Uşakov'un belirttiği gibi, Alaska bir zamanlar "Rusya'nın Amerika'daki toprağı" olarak biliniyordu. 1732'de Ruslar tarafından keşfedilen ve 1867'de ABD'ye satılan bu topraklar, iki ülkenin derin tarihi bağlarını simgeliyor. Ayrıca Uşakov, zirvenin yapıldığı askeri üs yakınındaki bir anıt mezarın, iki ülkenin II. Dünya Savaşı'ndaki silah arkadaşlığını hatırlattığını da ifade etti.

Putin-Trump Görüşmelerinin Geçmişi

Alaska Zirvesi, Putin ve Trump'ın yedinci yüz yüze görüşmesi olma özelliğini taşıyor. Liderler daha önce G20 ve APEC gibi çok taraflı zirvelerde ve 2018'de Helsinki'de gerçekleştirdikleri ikili zirvede bir araya gelmişlerdi. 2025 yılının başından bu yana altı kez telefon görüşmesi gerçekleştiren ikilinin bu diyaloğu, bugünkü zirvenin zeminini hazırladı. Görüşmelerin seyrinin ne kadar süreceği, tartışmaların derinliğine bağlı olacak ve sonuçları, düzenlenecek ortak basın toplantısıyla tüm dünyaya duyurulacak.